Ofensywa dyplomatyczna Rubio: gaz, atom i redefinicja sojuszu

Wizyta Marco Rubio w Europie Środkowej oraz jego wystąpienie na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (MSC) wyznaczają zmianę taktyki administracji Donalda Trumpa, przy zachowaniu strategicznych celów. Po ubiegłorocznej, konfrontacyjnej retoryce wiceprezydenta JD Vance'a, Rubio przyjął rolę pragmatyka. W Monachium zapewnił, że losy USA i Europy są „splecione”, łagodząc obawy o wycofanie się Stanów z NATO. Zmiana tonu nie oznacza jednak zmiany treści: Waszyngton nadal żąda od Europy samodzielności militarnej i zwiększenia wydatków na obronność, traktując amerykański parasol ochronny jako usługę wymagającą wzajemności, a nie bezwarunkowy obowiązek.

Kluczowy element nowej strategii ujawnił się w Bratysławie i Budapeszcie. Spotykając się z liderami uznawanymi w Brukseli za problematycznych – Robertem Ficą i Viktorem Orbanem – Rubio zadeklarował, że USA „nie szukają wasali, lecz partnerów”. To retoryczne zagranie ma podwójne dno. Po pierwsze, legitymizuje konserwatywne rządy Słowacji i Węgier, budując alternatywną oś dyplomatyczną wobec głównego nurtu UE (format V4+USA). Po drugie, przygotowuje grunt pod ekspansję gospodarczą. „Partnerstwo” w wydaniu Rubio oznacza konkretne kontrakty: zastąpienie rosyjskiego gazu i ropy amerykańskim LNG oraz technologią jądrową.

Mechanizm jest prosty: bezpieczeństwo militarne zostaje powiązane z bezpieczeństwem energetycznym opartym na amerykańskich zasobach. Słowacja i Węgry, dotychczas uzależnione od surowców z Rosji, otrzymują polityczne wsparcie Waszyngtonu w zamian za dywersyfikację źródeł energii, co uderza w dochody Kremla. Rubio wykorzystuje tu słabość rosyjskiej gospodarki i presję na odcięcie Putina od rynków zbytu. Jednocześnie Kaja Kallas, szefowa unijnej dyplomacji, odrzuciła amerykańską narrację o „dekadencji Europy”, wskazując na stabilność UE w kontraście do rosyjskiej zapaści, co ujawnia trwające napięcie między wizją federalistyczną Brukseli a bilateralnym podejściem Waszyngtonu.